Fasıl I: Şam'dan Amasya'ya, Osmancık'tan Ankara'ya İlim Seferi
İstanbul'un mânevî fâtihi Şeyh Muhammed Şemseddin b. Hamza (Akşemseddin, 1389-1459); Şam'da dünyaya gelmiş, nesebi Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk (r.a.) efendimize dayanan zü'l-cenaheyn (iki kanatlı) muazzam bir kutuptur.
Küçük yaşta hafız olmuş, tıp, eczacılık, matematik, fıkıh ve astronomi ilimlerinde çağının allâmesi derecesine yükselerek Osmancık Medresesi'nde başmüderrislik yapmıştır. Ancak zâhirî ilimlerin kalbini tatmin etmediğini görünce hakiki mürşid arayışıyla yollara düşmüştür.
Fasıl II: Hacı Bayrâm-ı Velî'nin Eşiğinde Boyunduruk İmtihanı ve Hilâfet
Önce İran ve Haleb taraflarına giden Akşemseddin, rüyasında boynuna bir zincir takılıp Ankara'da Hacı Bayrâm-ı Velî'nin eşiğine çekildiğini gördü. Ankara'ya vardığında Hazret-i Pîr onu tarlada çalışırken buldu ve yüz vermedi.
Gururunu ayaklar altına alan Akşemseddin dervişlerle birlikte tarlada köpeklerin yal kabına bile razı olacak bir mahviyet sergileyince; Hacı Bayrâm-ı Velî kollarını açıp: 'Gönül zinciriyle gelen hoş geldi!' diyerek onu bağrına bastı ve kısa sürede hilâfet tacını giydirdi.
Fasıl III: Fâtih Sultan Mehmed Hân'ın Terbiyesi ve 'Konstantiniyye' Müjdesi
Sultan II. Murad Han henüz şehzade olan Mehmed'in manevî talim ve terbiyesini Akşemseddin hazretlerine emanet etti. Akşemseddin Şehzade Mehmed'in zihnine Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) 'Konstantiniyye elbet fetholunacaktır. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onu fetheden asker ne güzel askerdir!' müjdesini nakşetti.
Genç Sultan fethi bir askeri başarı değil, ilâhî bir ibadet ve Nebevî bir vazife olarak gördü.
Fasıl IV: Kuşatmanın En Çetin Günlerinde Çadır Halveti ve Melekûtî İmdad
1453 kuşatmasının son günlerinde, Bizans'a yardıma gelen Ceneviz gemilerinin Osmanlı donanmasını yararak Haliç'e girmesi orduda moral bozukluğuna yol açmıştı. Vezirler fethin imkânsız olduğunu fısıldarken Genç Fâtih öfkeyle atını denize sürdü.
Akşemseddin çadırına çekilip secdeye kapandı; gözyaşlarıyla yeri ıslatarak Cenâb-ı Hakk'a ilticâ etti. Başındaki sarığı çözülmüş, melekût âleminden fütûhât rüzgârları estirerek padişaha şu mektubu gönderdi: 'Himmet vakti gelmiştir; surlar yıkılacak, İslâm askeri tekbirlerle şehre girecektir!' Ertesi gün 29 Mayıs sabahı surlar aşıldı.
Fasıl V: Ebû Eyyûb el-Ensârî (r.a.) Kabr-i Şerîfi'nin Keşfi
Fethin hemen ardından Fâtih Sultan Mehmed, sahabenin bayraktarı Mihmandâr-ı Nebevî Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin kabrinin bulunmasını rica etti. Akşemseddin murakabeye dalarak bugünkü Eyüpsultan mevkiinde bir nûr sütununun göğe yükseldiğini müşahede etti.
'Burayı kazınız' buyurdu. İki arşın kazıldığında üzerinde Kûfî hatla 'Hâzâ kabru Ebî Eyyûb el-Ensârî' yazılı beyaz mermer taş bulundu. Bu keşif fethin melekûtî mührü oldu.
Fasıl VI: Ayasofya Hutbesi ve İktidardan Göynük Halvetine Çekilme
Fethin ilk Cuma namazında Ayasofya Câmii'nde hutbeyi Akşemseddin hazretleri irad etti; Sultan Mehmed'e gaza kılıcını kuşattı. Padişah ona dünyalık vezirlik, saray ve hazineler teklif ettiğinde hepsini reddetti.
Zira mürşidin makamı saraylar değil derviş hücreleridir. Bolu Göynük'e çekilerek talebe yetiştirmeye, hasta tedavi etmeye ve ibadete devam etti.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Zaferin Mânevî Mimarı
Fâtih Sultan Mehmed Han'ın bizzat itiraf ettiği gibi: 'Bende gördüğünüz bu sevinç kale fethinden değildir; benim yanımda Akşemseddin gibi bir azizin bulunmasındandır.' Akşemseddin, kılıç ile kalemin izdivacıdır.
Sihravemen Akşemseddin Külliyatı; fethin bu kudsî rûhâniyetini hakikat taliplilerine emanet eder.