Fasıl I: Seyyidü'l-Âyât ve Arş-ı Âzam Kürsüsü: Âyetü'l-Kürsî'nin Kozmik Ontolojisi
Fasıl I: Misbâhu'l-Kalb'in Mahiyeti ve Kandil İstiaresi
İsmâil Rusûhî Ankaravî'nin tasavvufî eserleri arasında kalbin iç dinamiklerini ve ruhanî aydınlanma süreçlerini en derin biçimde ele alan eseri *Misbâhu'l-Kalb* (Kalbin Kandili)'dir.
Nûr Sûresi'nin meşhur kandil âyetinden mülhem olan bu eser; insanın göğsündeki rûhânî kalbi, melekût nûrlarının yandığı sırça bir fanusa (zücâce) ve ilâhî marifetin parıldadığı bir kandile benzetir.
Fasıl II: Kalbin İki Âleme Açılan Pencereleri
Ankaravî kalbi iki tarafında menfez bulunan kudsî bir odaya benzetir:
- Zâhirî Pencere: Beş duyu vasıtasıyla fiziksel dünyaya, şehâdet âlemine açılan kapıdır.
- Bâtınî Pencere: Doğrudan doğruya Levh-i Mahfûz'a, melekût âlemine ve Gayb Hazineleri'ne açılan kapıdır.
Dış pencere dünya gürültüsü ve haram bakışlarla kapatılıp iç pencere zikirle aralandığında; ilimler vasıtasız olarak kalbe akmaya başlar (İlm-i Ledünnî).
Fasıl III: Kalp Aynasının Pası ve Tevbe Cilası
Günahlar, gaflet ve dünyevî hırslar kalp aynasının üzerinde katran gibi siyah lekeler bırakır. Paslanmış ayna gökyüzünün nûrunu yansıtamaz.
Tevbe-i nasûh, gözyaşı, seher vakti istiğfarı ve kesintisiz 'Lâ ilâhe illallâh' zikri bu pası kazıyan yegâne zımparadır.
Fasıl IV: Hâtırât Çeşitleri: Kalbe Gelen Düşüncelerin Teşhisi
Misbâh'ta sâlikin zihnine ve kalbine gelen düşünceler (havâtır) dört kategoriye ayrılarak bir tabip hassasiyetiyle teşhis edilir:
- Hâtır-ı Rahmânî: Doğrudan Allah'tan gelen, kalbe mutlak sekînet ve takvâ veren düşünce.
- Hâtır-ı Melekî: Meleklerin ilham ettiği, hayra ve ibadete teşvik eden nûrânî ses.
- Hâtır-ı Nefsânî (Hevâ): Nefsin şehvet, tembellik ve lezzet arayışından kaynaklanan vesvese.
- Hâtır-ı Şeytânî: Şeytanın kalbe attığı şüphe, isyan, kibir ve ümitsizlik zehri.
Fasıl V: Keşif ve İlhamın Şer'î Mîzânı
Ankaravî kalbe doğan keşif ve ilhamların asla Kur'an ve Sünnet'e aykırı olamayacağını kat'iyetle vurgular. Şeriata uymayan her keşif şeytanın bir tuzağı ve istidrâctır.
Sâlik keşfine değil, şeriat terazisine güvenmelidir.
Fasıl VI: Mânevî Müşâhede ve Tecelliyât-ı İlâhiyye
Kalp arındığında kul Cenâb-ı Hakk'ın fiillerini, isimlerini ve sıfatlarını kâinatta ayân beyân müşâhede etmeye başlar. Baktığı her çiçekte Sâni'in cemâlini, her şimşekte Celîl'in heybetini görür.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: 'Yere Göğe Sığmadım, Mü'min Kulumun Kalbine Sığdım'
Kudsî hadîsin sırrına eren arif; kâinatın en büyük sarayının mü'minin kalbi olduğunu idrak eder. O sarayı pâk tutan kimse iki cihanda da ilâhî huzurda kabul görür.
Sihravemen Misbâh Külliyatı; kalbini melekût kandili kılmak isteyen canlara kılavuzluk eder.