Kitâbü's-Salât ve Namaz Huşûu: Tâdil-i Erkân, Secde Vuslatı ve Namazı Terk Tehdidi
Fasıl I: Kitâbü's-Salât'ın Telif Gayesi: Namazın İslâm'daki Yeri ve Kıymeti
İmam Ahmed b. Hanbel'in kaleme aldığı Kitâbü's-Salât ve Mâ Yelzemü Fîhâ (Namaz Kitabı), namaz ibadetinin amelî erkânını ve kalbî huşûunu en tavizsiz delillerle ortaya koyan kudsî bir risaledir. İmam Ahmed; dinin direği olan namazın hakkıyla kılınmadığı takdirde diğer bütün amellerin boşa çıkacağını nebevî hadislerle ihtar eder.
Fasıl II: Tâdil-i Erkân: Rükû ve Secdelerin Tam Yapılmasının Farziyeti
Namazda hırsızlık yapanın 'namazından çalan kimse' olduğunu belirten nebevî rivayetler: Rükûdan doğrulunca beli dimdik tutmak, 'Semiallâhu limen hamideh' dedikten sonra sükûnet buluncaya kadar ayakta beklemek; iki secde arasında tam oturmak. Tâdil-i erkânı terk edenin namazı fâsittir.
Fasıl III: Huşûun Hakikati: Kalbin Dünyadan Kesilip Rabbin Huzurunda Durması
Namaz kılan kimse Cenâb-ı Hak ile fısıldaşmaktadır (münâcât). İmam Ahmed; namazda sağa sola bakınmanın, parmak çıtlatmanın, elbiseyle oynamanın şeytanî bir gaflet olduğunu; arifin namazında Arş'ın heybetini hissederek ağlaması gerektiğini nakleder.
Fasıl IV: Namazı Kasten Terk Edenin Durumu: İmam Ahmed'in Tavizsiz Duruşu
İmam Ahmed, 'Kişi ile şirk ve küfür arasındaki fark namazı terk etmektir' hadis-i şerîfine dayanarak, namazı tembellikle dahi olsa kasten kılmayan kimsenin dinden çıkacağı ictihadında bulunmuştur. Bu şiddetli hüküm, namazın mümin hayatındaki hayatî ehemmiyetini zihinlere kazımak içindir.
Fasıl V: Cemaatle Namazın Vücûbu: Ezanı Duyanın Mescide Koşma Mükellefiyeti
Mazereti olmaksızın cemaati terk edenin evlerini yakmayı arzu eden nebevî tehditler. İmam Ahmed'e göre gücü yeten her mükellefe cemaatle namaz kılmak farz-ı ayındır; cemaatsiz kılınan namaz noksandır.
Fasıl VI: Gece Teheccüdü: Geceleri Üç Yüz Rekat Namaz Kılan İmamın İbadeti
İmam Ahmed'in kendi namaz hayatı: Gençliğinde günde üç yüz rekat nafile namaz kılması; Mihne devrinde kırbaçlandıktan sonra zayıf düşüp günde yüz elli rekat kılabilmesi ve buna ağlaması. Gece teheccüdünün sâlikin kalbine akıttığı vuslat nurları.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Namazın Kul ile Rabbi Arasındaki Ebedî Rabıta Oluşu
Kitâbü's-Salât; namazı şeklî bir mükellefiyet olmaktan çıkarıp kulun Rabbiyle baş başa kaldığı bir miraç haline getirir. İmam Ahmed bu risaleyle, namazsız bir İslâm ve tasavvuf iddiasının bâtıl olduğunu tescillemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Ahmed b. Hanbel'in hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
el-Müsned, Kitâbü'z-Zühd, Kitâbü'l-Vera', er-Reddü ale'z-Zenâdıka ve Kitâbü's-Salât şaheserleri esas alınmıştır.
İmam Ahmed b. Hanbel'e 'İmâmü Ehl-i Sünnet' unvanının verilmesinin tarihî sebebi nedir?
Mihne imtihanında Kur'an'ın gayr-i mahlûk olduğu Ehl-i Sünnet akîdesini kırbaçlar ve zindan tehditleri altında tek başına canı pahasına savunmasıdır.
Kitâbü'z-Zühd eserinin İslâm tasavvuf ve irfan tarihindeki kurucu ehemmiyeti nedir?
Tasavvufun ve zühdün ilk müstakil yazılı klasiği olup peygamberlerin, sahâbe ve tâbiînin nebevî zühdünü sahih rivayetlerle tespit etmesidir.